Hoeveel stroom verbruikt een gemiddelde camper per dag?

Een gemiddelde camper met compressorkoelkast, LED-verlichting, waterpomp en wat elektronica verbruikt 500-1200 Wh per dag (40-100 Ah bij 12V). Met zware verbruikers zoals een omvormer voor koffie of een haardroger kan dat oplopen tot 1500-2000 Wh.

Hoe reken ik watt om naar ampere-uur?

Deel het vermogen in watt door de systeemspanning. Een koelkast die 45 W trekt terwijl de compressor draait, vraagt op 12 V dus 3,75 A. Maar hij draait niet de hele dag: over een etmaal komt hij gemiddeld op 18 W, en dat is 216 Wh oftewel 18 Ah per dag. Om van Wh naar Ah te gaan deel je door de spanning: 875 Wh gedeeld door 12 V is 73 Ah. Reken altijd met het gemiddelde over de dag en niet met het piekvermogen, anders zet je je accu twee keer te groot neer.

Moet ik het omvormerverlies meerekenen?

Ja, altijd. Wij rekenen met een rendement van 85 procent, de waarde die alle tools op deze site gebruiken. Een apparaat dat 100 W trekt op 230 V kost aan de accukant dus ongeveer 118 W. Bij een laptoplader van 65 W die drie uur draait, wordt 195 Wh aan de stekker 229 Wh uit de accu. Voor apparaten die je dagelijks via de omvormer gebruikt telt dat flink op.

Waarom valt mijn werkelijke verbruik hoger uit dan berekend?

Meestal door drie posten die op papier makkelijk wegvallen: de omvormer in ruststand, de koelkast die bij warm weer veel vaker aanslaat dan de schatting aannam, en het sluipverbruik van melders, monitors en standby-lampjes. Bij elkaar loopt dat op tot enkele honderden wattuur per dag. Meet een week met een accumonitor en je weet welke van de drie het bij jou is.

Hoe schat ik het verbruik van mijn koelkast?

Niet met het opgenomen vermogen maal 24 uur, want de compressor draait niet continu. Reken bij gematigd weer met een derde tot de helft van de tijd dat hij loopt, en in de hitte met meer. Praktischer is de opgave van de fabrikant in wattuur per etmaal, als die er is, en anders de meting van iemand met hetzelfde model. Zorg vooral voor goede ventilatie rond de koelkast; dat scheelt meer dan welke rekenmethode ook.

Welke apparaten vergeet ik het vaakst?

De waterpomp, die kort maar krachtig trekt, de kachelventilator en brandstofpomp die de hele nacht doorlopen, de laptopvoeding die ook zonder laptop stroom vraagt, en alles wat op usb hangt. Los stellen die weinig voor, samen zijn ze een substantieel deel van het dagverbruik. Loop je bus door en noteer alles wat een stekker of een draad heeft.

Hoeveel reserve moet ik op mijn berekening zetten?

Twintig tot dertig procent is gebruikelijk, en dat is geen luiheid maar erkenning dat een schatting een schatting is. De reserve dekt de dagen die anders lopen, apparaten die erbij komen en het feit dat een accu ouder wordt en capaciteit verliest. Wie precies op de grens dimensioneert, komt na een jaar tekort, want dat is ongeveer wanneer de eerste extra verbruiker aan boord komt.

Op deze pagina

Stroomverbruik berekenen voor je camper

Hoeveel stroom verbruik je eigenlijk in je camper? Dat is de allereerste vraag die je moet beantwoorden voordat je een accu koopt, zonnepanelen bestelt of een omvormer kiest. Te weinig capaciteit en je zit in het donker. Te veel en je betaalt voor gewicht en ruimte die je niet nodig hebt. Alles wat daarna komt, van accucapaciteit tot laadregelaar, is een gevolg van dit ene getal.

Bereken het zelf

Op deze pagina

Waarom stroomverbruik berekenen cruciaal is

Je hele elektrische systeem hangt af van een goede verbruiksberekening. De grootte van je accubank, het aantal zonnepanelen, de capaciteit van je B2B-lader (boordlader die laadt vanuit de dynamo) en het vermogen van je omvormer worden allemaal bepaald door hoeveel stroom je dagelijks verbruikt.

Veel zelfbouwers slaan deze stap over en kopen op gevoel een accu van 100Ah of 200Ah. Soms is dat toevallig genoeg, maar vaak niet. Het resultaat: een accu die na een dag off-grid al leeg is, of juist een accu van 300Ah die nooit onder de 70% komt en waar je onnodig 30 kilo extra voor meesleept.

Een verbruiksberekening hoeft niet tot op de watt nauwkeurig te zijn, maar een realistische schatting bespaart je honderden euros en veel frustratie. Het kost je een halfuurtje en het levert je een systeem op dat precies past bij jouw reisgedrag.

Bovendien helpt een verbruiksoverzicht je om bewuste keuzes te maken. Als je ziet dat je haardroger 2000W trekt en je koelkast maar 50W, bedenk je je misschien twee keer of die haardroger het waard is. Elke watt die je bespaart is een watt die je niet hoeft op te wekken of op te slaan.

Verbruikers inventariseren: 12V DC en 230V AC

Begin met een complete lijst van alle elektrische apparaten in je camper. Verdeel ze in twee categorieën: apparaten die direct op 12V (of 24V) gelijkstroom werken, en apparaten die 230V wisselstroom nodig hebben via een omvormer.

12V DC verbruikers (veelvoorkomend):

Compressorkoelkast: 30-60W (draait circa 30-50% van de tijd)
LED-verlichting: 2-10W per lamp
Waterpomp: 30-60W (kortstondig gebruik)
Ventilator (MaxxFan, Fiamma): 5-30W
Dieselkachel (Webasto, Eberspacher): 10-30W
USB-oplaadpunten: 10-20W per poort bij vol vermogen
B2B-lader (battery to battery, een lader tussen startaccu en huishoudaccu) standby: 1-5W

230V AC verbruikers (via omvormer):

Laptop opladen: 45-90W
Koffiezetapparaat: 800-1200W (kortstondig)
Haardroger: 1000-2000W (kortstondig)
Waterkoker: 1500-2000W (kortstondig)
Inductiekookplaat: 1000-3500W

Belangrijk: bij 230V apparaten via een omvormer moet je 10-15% omvormerverlies meerekenen. Een laptop die 60W trekt, kost je aan de accukant dus circa 70W.

Noteer bij elk apparaat het wattage (staat op het typeplaatje of in de handleiding) en schat hoeveel uur per dag je het gebruikt.

Dagverbruik in Wh berekenen

Nu je een lijst hebt van alle apparaten met hun wattage en gebruiksduur, kun je het dagverbruik berekenen. De formule is simpel:

Dagverbruik (Wh) = Vermogen (W) x Gebruikstijd (uur per dag)

Een rekenvoorbeeld met de standaardwaarden uit de elektra-planner, zodat je het zelf kunt narekenen:

Compressorkoelkast: 18 W gemiddeld x 12 uur draaitijd = 216 Wh
Ledverlichting: 5 W x 5 uur = 25 Wh
Dakventilator: 25 W x 6 uur = 150 Wh
Waterpomp: 60 W x 0,5 uur = 30 Wh
Dieselkachel: 25 W x 8 uur = 200 Wh
Laptoplader: 65 W x 3 uur = 195 Wh, en via de omvormer 229 Wh
Tanksensor die dag en nacht aanstaat: 1 W x 24 uur = 24 Wh

Totaal: circa 875 Wh per dag.

Let op die koelkast. Je leest vaak 45 W, en dat klopt ook: zoveel trekt hij terwijl de compressor draait. Maar hij draait niet continu, en over de dag gemeten kom je op ongeveer 18 W. Reken je met 45 W over twaalf uur, dan zet je je hele accu een factor twee te groot neer.

Om dit om te rekenen naar Ah (ampere-uur), deel je door de systeemspanning:875 Wh / 12V = 73 Ah per dag

Dit is je basisverbruik op een gemiddelde dag. Maak ook een schatting voor een zware dag (slecht weer, meer binnen, meer koken) en een lichte dag (veel buiten, weinig elektronica). Zo krijg je een bandbreedte waarbinnen je systeem moet presteren.

Tip: wees eerlijk in je schattingen. De meeste mensen onderschatten hun verbruik. Reken liever iets ruimer dan te krap.

Zomer en winter zijn twee verschillende lijsten

Hetzelfde apparaat verbruikt niet het hele jaar hetzelfde, en sommige apparaten staan maar een half jaar aan. Wie één lijst maakt en die het hele jaar aanhoudt, komt in één van beide seizoenen verkeerd uit.

Wat in de zomer omhoog gaat: de koelkast, die bij 30 graden buiten twee tot drie keer zoveel draait als bij 15 graden, en de ventilatie.

Wat in de winter omhoog gaat: de verlichting, omdat het om vier uur donker is, de kachel met zijn ventilator en brandstofpomp, en alles wat je binnen doet omdat je niet buiten zit.

Maak daarom twee kolommen naast je verbruikerslijst en vul ze allebei in. Het zomertotaal bepaalt of je koeling en zonnepanelen bij elkaar passen; het wintertotaal bepaalt hoeveel je moet bijladen met de dynamo of walstroom, want zonnepanelen leveren dan een fractie.

De grootste post verschilt per seizoen, en dat is precies de reden om beide te rekenen. Een systeem dat in juli ruim is, kan in januari elke dag tekortkomen.

Sluipverbruik: wat er loopt terwijl je slaapt

Naast de apparaten die je aanzet, loopt er in elke camper een laag verbruik dat nooit stopt. Dat is de post die op papier het vaakst ontbreekt en in de praktijk het vaakst de accu leegtrekt.

Wat daar in zit:

De omvormer in stand-by, vaak 5 tot 20 watt, wat over een etmaal 120 tot 480 wattuur is
De accumonitor, de laadregelaar en het accubeheersysteem, samen meestal een paar watt
Een gasmelder of koolmonoxidemelder, die permanent aanstaat en dat ook moet
Standby-lampjes van radio, versterker en usb-aansluitingen
Een kachel in ruststand met zijn eigen elektronica

Bij elkaar is dat vaak 10 tot 30 watt, oftewel 240 tot 720 wattuur per dag. Voor een camper die twee weken stilstaat is dat het verschil tussen een accu die het houdt en een accu die leeg is als je terugkomt.

De oplossing is een hoofdschakelaar die alles behalve de melders afschakelt als je de bus verlaat, en een omvormer die niet standaard aanstaat.

Je berekening toetsen aan de werkelijkheid

Een berekening is een aanname totdat je hem gemeten hebt. Na een week reizen weet je pas of hij klopte, en meestal wijkt hij af, in beide richtingen.

De eenvoudigste manier is een accumonitor met shunt: die telt alles wat er in en uit gaat, en aan het eind van de dag lees je één getal af. Doe dat een week lang en je hebt je echte dagverbruik, inclusief alle sluipposten die je vergeten was.

Een goedkopere tussenstap is een losse stroommeter aan één verbruiker om te zien wat die werkelijk doet. Vooral bij de koelkast is dat leerzaam, want dat is de post waar de schatting het verst naast zit.

Wat je met de uitkomst doet: vergelijk hem met je berekening en zoek het verschil. Zit er 200 wattuur per dag tussen, dan is er iets wat je niet meegerekend hebt, en dat is bijna altijd de omvormer in ruststand of de koelkast in warm weer. Pas de berekening aan, niet de werkelijkheid.

Van verbruik naar accu en zonnepaneel

Met je dagverbruik in Wh kun je nu een passende accu en zonnepanelen kiezen.

Voor de accugrootte geldt: je wilt niet elke dag je accu helemaal leegmaken. Bij lithium (LiFePO4) reken je met 80 procent van de capaciteit, bij loodzuur en AGM (absorbent glass mat, een gesloten loodaccu) met 50 procent. Voor ons voorbeeld van 875 Wh per dag:

Lithium: 875 Wh / 0,8 / 12V = circa 91 Ah, dus een accu van 100 Ah
AGM of lood: 875 Wh / 0,5 / 12V = circa 146 Ah, dus 150 tot 200 Ah

Wil je twee dagen off-grid kunnen staan zonder laden, verdubbel dan de capaciteit.

Voor zonnepanelen reken je terug vanuit de opbrengst per dag. Een systeem levert per wattpiek ongeveer 4 Wh per dag in de zomer, 2,4 Wh in het voorjaar en 1,2 Wh in de winter, na verliezen in de regelaar en de bekabeling. Een paneel van 100 Wp geeft dus 400 Wh in de zomer en 120 Wh in december.

Voor 875 Wh per dag betekent dat:

Zomer: ongeveer 220 Wp
Voorjaar en najaar: ongeveer 365 Wp
Winter: ongeveer 730 Wp

Die winterwaarde is de reden dat vrijwel niemand het hele jaar op zon alleen redt. Daarom combineren de meeste campers zonnepanelen met een B2B-lader (laadt vanuit de dynamo tijdens het rijden) en eventueel een walstroomaansluiting.

Gebruik onze calculators om de maten voor jouw situatie door te rekenen.

Bereken het zelf

Gebruik onze gratis tools om je stroomverbruik te berekenen en een passende accu- en zonnepaneelgrootte te bepalen voor jouw camper.

Veelgestelde vragen

Hoeveel stroom verbruikt een gemiddelde camper per dag?: Een gemiddelde camper met compressorkoelkast, LED-verlichting, waterpomp en wat elektronica verbruikt 500-1200 Wh per dag (40-100 Ah bij 12V). Met zware verbruikers zoals een omvormer voor koffie of een haardroger kan dat oplopen tot 1500-2000 Wh.
Hoe reken ik watt om naar ampere-uur?: Deel het vermogen in watt door de systeemspanning. Een koelkast die 45 W trekt terwijl de compressor draait, vraagt op 12 V dus 3,75 A. Maar hij draait niet de hele dag: over een etmaal komt hij gemiddeld op 18 W, en dat is 216 Wh oftewel 18 Ah per dag. Om van Wh naar Ah te gaan deel je door de spanning: 875 Wh gedeeld door 12 V is 73 Ah. Reken altijd met het gemiddelde over de dag en niet met het piekvermogen, anders zet je je accu twee keer te groot neer.
Moet ik het omvormerverlies meerekenen?: Ja, altijd. Wij rekenen met een rendement van 85 procent, de waarde die alle tools op deze site gebruiken. Een apparaat dat 100 W trekt op 230 V kost aan de accukant dus ongeveer 118 W. Bij een laptoplader van 65 W die drie uur draait, wordt 195 Wh aan de stekker 229 Wh uit de accu. Voor apparaten die je dagelijks via de omvormer gebruikt telt dat flink op.
Waarom valt mijn werkelijke verbruik hoger uit dan berekend?: Meestal door drie posten die op papier makkelijk wegvallen: de omvormer in ruststand, de koelkast die bij warm weer veel vaker aanslaat dan de schatting aannam, en het sluipverbruik van melders, monitors en standby-lampjes. Bij elkaar loopt dat op tot enkele honderden wattuur per dag. Meet een week met een accumonitor en je weet welke van de drie het bij jou is.
Hoe schat ik het verbruik van mijn koelkast?: Niet met het opgenomen vermogen maal 24 uur, want de compressor draait niet continu. Reken bij gematigd weer met een derde tot de helft van de tijd dat hij loopt, en in de hitte met meer. Praktischer is de opgave van de fabrikant in wattuur per etmaal, als die er is, en anders de meting van iemand met hetzelfde model. Zorg vooral voor goede ventilatie rond de koelkast; dat scheelt meer dan welke rekenmethode ook.
Welke apparaten vergeet ik het vaakst?: De waterpomp, die kort maar krachtig trekt, de kachelventilator en brandstofpomp die de hele nacht doorlopen, de laptopvoeding die ook zonder laptop stroom vraagt, en alles wat op usb hangt. Los stellen die weinig voor, samen zijn ze een substantieel deel van het dagverbruik. Loop je bus door en noteer alles wat een stekker of een draad heeft.
Hoeveel reserve moet ik op mijn berekening zetten?: Twintig tot dertig procent is gebruikelijk, en dat is geen luiheid maar erkenning dat een schatting een schatting is. De reserve dekt de dagen die anders lopen, apparaten die erbij komen en het feit dat een accu ouder wordt en capaciteit verliest. Wie precies op de grens dimensioneert, komt na een jaar tekort, want dat is ongeveer wanneer de eerste extra verbruiker aan boord komt.

Gerelateerde gidsen

Andere gidsen die bij dit onderwerp passen.