Stroomverbruik berekenen voor je camper

Je hele elektrische systeem hangt af van een goede verbruiksberekening. De grootte van je accubank, het aantal zonnepanelen, de capaciteit van je B2B-lader (boordlader die laadt vanuit de dynamo) en het vermogen van je omvormer worden allemaal bepaald door hoeveel stroom je dagelijks verbruikt. Veel zelfbouwers slaan deze stap over en kopen op gevoel een accu van 100Ah of 200Ah. Soms is dat toevallig genoeg, maar vaak niet. Het resultaat: een accu die na een dag off-grid al leeg is, of juist een accu van 300Ah die nooit onder de 70% komt en waar je onnodig 30 kilo extra voor meesleept. Een verbruiksberekening hoeft niet tot op de watt nauwkeurig te zijn, maar een realistische schatting bespaart je honderden euros en veel frustratie. Het kost je een halfuurtje en het levert je een systeem op dat precies past bij jouw reisgedrag. Bovendien helpt een verbruiksoverzicht je om bewuste keuzes te maken. Als je ziet dat je haardroger 2000W trekt en je koelkast maar 50W, bedenk je je misschien twee keer of die haardroger het waard is. Elke watt die je bespaart is een watt die je niet hoeft op te wekken of op te slaan.

Begin met een complete lijst van alle elektrische apparaten in je camper. Verdeel ze in twee categorieen: apparaten die direct op 12V (of 24V) gelijkstroom werken, en apparaten die 230V wisselstroom nodig hebben via een omvormer. 12V DC verbruikers (veelvoorkomend): - Compressorkoelkast: 30-60W (draait circa 30-50% van de tijd) - LED-verlichting: 2-10W per lamp - Waterpomp: 30-60W (kortstondig gebruik) - Ventilator (MaxxFan, Fiamma): 5-30W - Dieselkachel (Webasto, Eberspacher): 10-30W - USB-oplaadpunten: 10-20W per poort bij vol vermogen - B2B-lader standby: 1-5W 230V AC verbruikers (via omvormer): - Laptop opladen: 45-90W - Koffiezetapparaat: 800-1200W (kortstondig) - Haardroger: 1000-2000W (kortstondig) - Waterkoker: 1500-2000W (kortstondig) - Inductiekookplaat: 1000-3500W Belangrijk: bij 230V apparaten via een omvormer moet je 10-15% omvormerverlies meerekenen. Een laptop die 60W trekt, kost je aan de accukant dus circa 70W. Noteer bij elk apparaat het wattage (staat op het typeplaatje of in de handleiding) en schat hoeveel uur per dag je het gebruikt.

Nu je een lijst hebt van alle apparaten met hun wattage en gebruiksduur, kun je het dagverbruik berekenen. De formule is simpel: Dagverbruik (Wh) = Vermogen (W) x Gebruikstijd (uur per dag) Een rekenvoorbeeld voor een typische camper: - Koelkast: 45W x 12 uur (50% duty cycle over 24 uur) = 540 Wh - LED-verlichting: 15W x 4 uur = 60 Wh - Waterpomp: 40W x 0,25 uur = 10 Wh - Dieselkachel: 20W x 8 uur (winteravond) = 160 Wh - Telefoon laden: 15W x 2 uur = 30 Wh - Laptop laden: 60W x 2 uur = 120 Wh (+ 15% omvormerverlies = 138 Wh) - Ventilator: 10W x 6 uur = 60 Wh Totaal: circa 1000 Wh per dag. Om dit om te rekenen naar Ah (ampere-uur), deel je door de systeemspanning: 1000 Wh / 12V = 83 Ah per dag Dit is je basisverbruik op een gemiddelde dag. Maak ook een schatting voor een zware dag (slecht weer, meer binnen, meer koken) en een lichte dag (veel buiten, weinig elektronica). Zo krijg je een bandbreedte waarbinnen je systeem moet presteren. Tip: wees eerlijk in je schattingen. De meeste mensen onderschatten hun verbruik. Reken liever iets ruimer dan te krap.

Met je dagverbruik in Wh kun je nu de juiste accu en zonnepanelen kiezen. Voor de accugrootte geldt: je wilt niet elke dag je accu helemaal leegmaken. Bij lithium (LiFePO4) accu's kun je tot 80-90% van de capaciteit benutten (DoD, Depth of Discharge). Bij AGM loodzuur accu's is dat slechts 50%. Dat betekent: - Lithium: 1000 Wh / 0,85 / 12V = circa 98 Ah, kies 100Ah - AGM: 1000 Wh / 0,50 / 12V = circa 167 Ah, kies 200Ah Wil je twee dagen off-grid kunnen staan zonder laden, verdubbel dan de capaciteit. Voor ons voorbeeld: 200Ah lithium of 400Ah AGM. Voor zonnepanelen reken je terug vanuit de opbrengst per dag. In de zomer in West-Europa levert een 100Wp paneel gemiddeld 400-500 Wh per dag op (na verliezen). In de winter is dat slechts 100-150 Wh. Voor 1000 Wh dagverbruik heb je in de zomer circa 200-250Wp nodig, in de winter 700Wp of meer. Daarom combineren de meeste campers zonnepanelen met een B2B-lader (boord-naar-boord lader, laadt vanuit de dynamo tijdens het rijden) en eventueel een walstroomaansluiting. Zo heb je altijd een back-up als de zon niet meewerkt. Gebruik onze calculators om de exacte maten voor jouw situatie te berekenen.