Energiebalans camper: hoeveel stroom heb je echt nodig?

Maak een lijst van alles wat stroom verbruikt in je camper. Noteer bij elk apparaat het wattage en hoeveel uur per dag je het gebruikt. Typische verbruikers en hun dagverbruik: - Compressorkoelkast: 30-45W, 24 uur (maar de compressor draait circa 30-50% van de tijd) = 200-500 Wh/dag - LED-verlichting: 5-20W, 4-6 uur = 30-100 Wh/dag - Telefoon laden: 10-15W, 2-3 uur = 25-45 Wh/dag - Laptop: 40-65W, 3-5 uur = 120-325 Wh/dag - Waterpomp: 30-60W, 0,5 uur = 15-30 Wh/dag - Dieselkachel ventilator: 10-40W, 8-12 uur = 80-480 Wh/dag De formule: Wh per dag = wattage maal effectieve draaitijd (inschakelduur). Een koelkast staat 24 uur aan, maar de compressor draait maar 8-12 uur. De inschakelduur is dan 33-50%.

Je energiebalans verschilt sterk per seizoen. In de zomer verbruik je meer koeling maar minder verwarming en verlichting. In de winter is het precies omgekeerd, plus kortere dagen betekenen minder zonne-energie. Zomer (Zuid-Europa): koelkast verbruikt meer (40-50% compressortijd), geen kachel, minder verlichting. Zonopbrengst hoog (4-6 piekzonuren). Winter (Noord-Europa): koelkast verbruikt minder, kachel draait 8-12 uur, meer verlichting. Zonopbrengst laag (1-2 piekzonuren). De Energy Timeline-tool simuleert dit per maand, zodat je kunt zien in welke maanden je een tekort of overschot hebt.

Nu je je dagverbruik kent, vergelijk je dit met je opbrengst uit de drie laadbronnen. Zon: wattage panelen maal piekzonuren maal 0,75 (rendementsverlies MPPT, kabels, temperatuur). Voorbeeld: 200Wp maal 4 uur maal 0,75 = 600 Wh/dag. Dynamo (B2B): amperage maal gemiddelde laadspanning maal rijuren. De dynamo levert niet exact 12V maar circa 14,2-14,4V; reken met 13V als realistisch gemiddelde. Voorbeeld: 30A maal 13V maal 2 uur = 780 Wh/dag. Walstroom: amperage lader maal spanning maal laaduren. Voorbeeld: 30A maal 12V maal 4 uur = 1440 Wh. Als je totale dagopbrengst hoger is dan je dagverbruik, zit je goed. Zo niet, moet je meer opwekken, minder verbruiken of een grotere accubank nemen als buffer.

Je accu is geen energiebron maar een buffer. Op dagen dat je meer verbruikt dan opwekt, leef je van de buffer. Op goede dagen vul je hem weer aan. Vuistregel voor lithium (LiFePO4): je kunt 80% van de capaciteit gebruiken. De nominale spanning is 12,8V (niet 12V). Bij een 200Ah LiFePO4-accu is dat 200 maal 12,8V maal 0,8 = 2048 Wh bruikbaar. Vuistregel voor loodzuur (AGM/gel): gebruik maximaal 50%. De nominale spanning is 12V. Bij een 200Ah loodzuur-accu is dat 200 maal 12V maal 0,5 = 1200 Wh bruikbaar. Hoeveel buffer je nodig hebt, hangt af van het aantal autonomiedagen dat je wilt: het aantal dagen dat je zonder laden kunt. Twee dagen autonomie bij 600 Wh dagverbruik = 1200 Wh buffer nodig. Let op de donkere-dagenfactor: bij bewolking leveren zonnepanelen vaak slechts 5-10% van hun piekvermogen. Een systeem dat in de zomer perfect draait op zon, kan in de herfst binnen 24 uur plat liggen zonder B2B-lader of walstroom. Reken je autonomiedagen altijd zonder zon.

Vervang halogeen door LED: bespaart 80% verlichting-energie. Kies een efficiënte koelkast: het verschil tussen merken kan 30-40% zijn bij hetzelfde koelvolume. Laad apparaten via USB-C PD in plaats van via de omvormer (230V): de omvormer zelf verbruikt 10-30W aan nullast. Zet de omvormer uit als je hem niet nodig hebt. Veel camper-bouwers laten de omvormer 24/7 aan, wat 250-700 Wh/dag aan nullast kan kosten. Gebruik een dieselkachel op de laagste stand die comfortabel is: het verschil tussen stand 1 en stand 3 kan 300 Wh/dag schelen in ventilatorverbruik.